Regres ubezpieczeniowy - na czym polega i jak działa?

Ubezpieczenie OC pojazdów mechanicznych jest w Polsce obowiązkowe i zapewnia ochronę zarówno poszkodowanym, jak i posiadaczowi pojazdu. Poszkodowany otrzyma odszkodowanie od ubezpieczyciela, natomiast sprawca nie będzie ponosił za spowodowaną szkodę finansowej odpowiedzialności. W pewnych przypadkach jednak kosztem odszkodowania zostanie obciążony właśnie ubezpieczony. Mowa wówczas o regresie ubezpieczeniowym.

Uszkodzony pojazd

Regres – co to znaczy?

Regres ubezpieczeniowy to roszczenie, do którego prawo ma zakład ubezpieczeń. Polega ono na żądaniu od sprawcy wypadku czy kolizji zwrotu odszkodowania wypłaconego poszkodowanym. Prawo do regresu jest uregulowane w Ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Z art. 43 tej ustawy dowiesz się, że zakładowi ubezpieczeń przysługuje prawo do dochodzenia zwrotu wypłaconego odszkodowania, jeśli sprawca:

  • wszedł w posiadanie pojazdu wskutek przestępstwa,

  • nie miał uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym – wyjątek stanowią przypadki, w których chodziło o ratowanie życia ludzkiego lub mienia, a także pościg za osobą, która popełniła przestępstwo,

  • zbiegł z miejsca zdarzenia,

  • wyrządził szkodę umyślnie.

Jak widzisz, zakład ubezpieczeń ma prawo do regresu w ściśle określonych przypadkach. Regres ubezpieczeniowy może mieć wyłącznie charakter pieniężny i nie może być skierowany do spadkobierców ubezpieczonego, jeśli wypłata odszkodowania nastąpiła po śmierci poszkodowanego.

Regres ubezpieczeniowy – jak się bronić?

Towarzystwo ubezpieczeniowe również może popełnić błąd. To, że otrzymałeś wezwanie regresowe nie oznacza, że na pewno będziesz musiał zwrócić kwotę odszkodowania wypłaconego poszkodowanym. Możesz się bronić, ale tylko w przypadku, gdy masz do tego uzasadnione podstawy. Jakie okoliczności powodują, że możesz uniknąć zapłacenia regresu? Przykładem może być ucieczka z miejsca zdarzenia, która została źle zinterpretowana przez towarzystwo ubezpieczeniowe. Załóżmy, że odjeżdżając z parkingu, zarysowałeś zderzakiem sąsiedni pojazd, ale będąc w aucie nie poczułeś, że cokolwiek się wydarzyło i odjechałeś. Do wydarzenia doszło na parkingu marketu, więc policja, na podstawie nagrań z kamer ustaliła numery rejestracyjne pojazdu, którym spowodowano szkodę. Otrzymasz regres ubezpieczeniowy, ale to towarzystwo ubezpieczeniowe musi ci udowodnić, że rzeczywiście oddaliłeś się z miejsca zdarzenia. Kiedy unikasz odpowiedzialności finansowej? Jeśli na nagraniu rzeczywiście widać, że naturalnie odjechałeś z miejsca zdarzenia. W przypadku gdy wysiadłeś z pojazdu, sprawdzałeś, co się stało i ewidentnie zauważyłeś, że doprowadziłeś do szkody, to nie unikniesz odpowiedzialności.

Jeśli wiesz, że fakty są inne niż opisuje to ubezpieczyciel, to przygotuj odwołanie od żądania zapłaty. Musisz jednak uzasadnić swoją opinię. Opisz zdarzenie – być może towarzystwo ubezpieczeniowe zaakceptuje twoje tłumaczenia. Jeśli tak się nie stanie, to pamiętaj, że masz prawo dochodzić wyjaśnień odnośnie do wypłaconego odszkodowania, tj. uzyskać odpowiedź, na jakiej podstawie wypłacono taką kwotę. W przypadku gdy uważasz, że poszkodowany przyczynił się swoim zachowaniem do spowodowania szkody, to również powinieneś to uargumentować.

Regres ubezpieczeniowy a brak OC

Regres odszkodowania pojawia się nie tylko w przypadku, gdy masz ubezpieczenie i wystąpiła jedna z okoliczności opisanych w Ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Dochodzi do niego m.in. wtedy, gdy spowodowałeś szkodę, a nie zawarłeś umowy ubezpieczenia OC. W takich przypadkach poszkodowany może zgłosić zdarzenie do dowolnego zakładu ubezpieczeń, który zgromadzi dokumentację sprawy, a następnie przekaże ją do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. UFG wypłaci odszkodowanie poszkodowanym – to jedno z zadań tego funduszu. Dalej jednak nastąpi regres odszkodowania – UFG zwróci się do sprawcy zdarzenia o wypłacone środki.

Innym zadaniem UFG jest kontrolowanie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC. Wydaje ci się, że brak komunikacyjnego OC jest rzadkością? Niestety, ale tylko w pierwszych 3 kwartałach 2019 roku fundusz wystawił 93 tys. wezwań do zapłaty kary za brak OC – o 25 tys. więcej niż w takim samym okresie poprzedniego roku. Dla posiadacza pojazdu, który unika odpowiedzialności wykupienia ubezpieczenia OC, otrzymanie wezwania do zapłaty kary może być motywacją do dopełnienia obowiązku ubezpieczenia. Jeśli pozostawał on bez OC dłużej niż przez 14 dni, to zapłaci karę w wysokości dwóch średnich krajowych. To jednak niewielka sankcja, biorąc pod uwagę regres ubezpieczeniowy w przypadku, gdy nieubezpieczony spowoduje wypadek lub kolizję.

Największe regresy prowadzone przez fundusz przekraczają milion złotych. Na koniec grudnia 2019 roku najwyższą kwotą było 1,4 mln zł, które sprawca zdarzenia musi oddać, gdyż nieubezpieczonym motocyklem potrącił rowerzystkę, która w wyniku obrażeń zmarła. Inny sprawca jest winny funduszowi 1,37 mln zł, ponieważ w wyniki spowodowanego wypadku jego pasażer doznał złamania kręgosłupa i jest sparaliżowany.

Według danych z września 2019 roku UFG prowadziło 175 tys. spraw o zapłacenie sankcji za brak ubezpieczenia OC. Fundusz szacuje, że około 0,4 proc. pojazdów, które aktywnie uczestniczą w ruchu drogowym w Polsce nie posiada OC.

Regres typowy i nietypowy

Wyróżnia się dwa rodzaje regresu ubezpieczeniowego: typowy, który nazywany jest właściwym i nietypowy, nazywany niewłaściwym. Z typowym mamy do czynienia wtedy, kiedy sprawcą jest osoba trzecia, a z nietypowym wówczas, gdy sprawcą jest sam ubezpieczający. Żeby wyjaśnić ci znaczenie obu rodzajów regresu, posłużymy się przykładami.

  • Załóżmy, że sąsiad zalał twoje mieszkanie. Zwracasz się zatem do zakładu ubezpieczeń o odszkodowanie. Szkoda została wyceniona przez rzeczoznawcę na 18 tys. złotych, ale otrzymałeś 15 tys., czyli tyle, ile wynosi suma ubezpieczenia. Pozostałych 3 tysięcy możesz się domagać od sąsiada i najczęściej będzie to wymagało wytoczenia sprawy sądowej. W tym przypadku masz do czynienia z regresem typowym.

  • Parkując, kierowca uszkodził twój pojazd. Kiedy zauważył, że spowodował szkodę, uciekł z miejsca zdarzenia. Jego tożsamość została ustalona przez policję. Odszkodowanie otrzymasz od zakładu ubezpieczeń, z którym zawarł on umowę, ale następnie ubezpieczyciel zwróci się do niego o zwrot tych środków. Tutaj mowa o regresie nietypowym.

Regres ubezpieczeniowy – przedawnienie

Jeśli chodzi o regres typowy, to roszczenie zakładu ubezpieczeń w stosunku do osoby odpowiedzialnej za szkodę przedawnia się po 3 latach, zgodnie z art. 118 Kodeksu cywilnego. Bardziej złożona jest kwestia przedawnienia regresu nietypowego, który funkcjonuje w przypadku komunikacyjnego ubezpieczenia OC czy ubezpieczenia rolnika. Oceny w tej sytuacji są różne i mają one przede wszystkim związek z tym, czy roszczenie wynika z umowy ubezpieczenia. Przeważa jednak opinia, że tutaj również zastosowanie ma termin przedawnienia określony w art. 118 Kodeksu cywilnego, czyli 3 lata.

A jaki jest termin przedawnienia roszczenia Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego? W tym przypadku zastosowanie ma art. 110 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Zgodnie z jego treścią roszczenia przedawniają się w terminie wskazanym w Kodeksie cywilnym, nie wcześniej jednak niż z upływem 3 lat od wypłaty świadczeń przez fundusz.

 

Zniżka -15%
Potrzebujesz taniego ubezpieczenia OC?
Oblicz składkę
Te porady mogą Cię zainteresować

Termin wypłaty odszkodowania za uszkodzony samochód

Według przepisów prawnych towarzystwo ubezpieczeniowe na wypłatę należnego kierowcy odszkodowania ma 30. dni od momentu zgłoszenia szkody. Dotyczy to zarówno wypłaty środków finansowych z polisy OC, jak i z AC. W przypadku trudnych do wyjaśnienia okoliczności termin ten może zostać wydłużony maksymalnie do 90. dni.

Czytaj dalej

Polisa AC - sprawdź, jak się zachować po szkodzie

W celu odzyskania odszkodowania z polisy AC po spowodowaniu kolizji, wypadku drogowego lub uszkodzenia samochodu należy podjąć odpowiednie działania. Podstawą jest powiadomienie organów porządkowych, a w przypadku, gdy w zdarzeniu uczestniczyły także inne pojazdy – należy spisać ich dane.

Czytaj dalej

AC – jakie zniżki przysługują?

Rodzaje zniżek, przysługującym kierowcom przy zakupie polis uzależnione są od wewnętrznych ustaleń towarzystw ubezpieczeniowych. Zazwyczaj na wysokość ubezpieczenia AC wpływa: historia jazdy, wiek kierowcy, przebieg, marka samochodu i miejsce zamieszkania.

Czytaj dalej